Siña masodda’ i lepblo “Tufong, Tufong Gi Ansiånu” gi UOG Guåfak
Umádingan yu’ yan unu na fafa’na’gue-ku gi halacha, si Boh, put i sahnge siha na måmfong 1 ya maloffan taiguini… (ti “verbatim” in):
guahu:
un tungo’ håfa Siñot? sigi di mafaisen yu’ kao håfa tungo’-hu put i fino’ håya na tinifong ya gi magåhet…malago’ yu’ tumugo’ lámeggai! sa’ hu tungo’ na ti séndinanche i mafa’na’gue-ku.
guiya:
gi minagåhet, ya-hu na bai faisen hao: kao ma tungo’ i dinanche na tinifong?…i regulåt na tinifong?
gh:
I mean…fa’na’an? 🤔…pa guahu, hu cháchagi ha’ muna’setbe. guaha na biåhi muStruggle yu’ yan i “thousands” lao hu praktika ha’åni yan ha’åni yan fecha siha.
gy:
Nisisita lai na ta tungo’ i regulåt na tinifong åntes di ta tungo’ i fino’ håya na tinifong.
Pumaranñaihon yu’ na bai fanhasso ya kåkanto ha’ bai sångan lámeggai, ilek-ña,
Håfa bali-ña pon fa’nå’gue siha nu enao ya ti ma tungo’ i tinifong i nanan-ñiha biha?
Fáfatkilu ha’ yu’ ya manman sa’ tåtnai hu hassuyi eyi na finaisen. Annok na guaha otro malago’-ña sumångan pues hu nangga gui’ ya ilek-ña,
håfa bali-mu gi trongkun nunu yanggen ti un konsidera finé’nana i trongkon familia ?
😮… 🫨… LEH-che 😮💨
Kalan ha chule’guan yu’ ni palabrås-hu. Må’pos chaddek i malago’-hu sumångan ya humuyong fino’ Englaterra gi pachot-hu, ilek-ku “hoooh shet, Siñot…that’s a fucking bar.” – ya pues chumålek ham 😂.
Lao hu gacha’ håfa kuméke’ilek-ña. Ya bei magåhet ya sångan na guaha na biåhi ti hu hassayaihon i pinayon-ñiha siha i manamko’-hu. Fa’na’an sa’ håssan yu’ umádingan yan siha gi fino’ Chamoru yan put i fino’ Chamoru. Fa’na’an lokkue’ sa’ meggai gi mangafå-hu ti siña fumino’ Chamoru, ya pues håyi adai bai faisen “kao masångan taiguini? kao guaha nai un hungok ini na finiho’?”
Hah!… ini na finiho’…i tihå-hu siempre pau korihi yu’ ya ålok “este na palåbra, ihu.”
Ya un tungo’ håfa? Anai ha faisen yu’ si Boh eyi na finaisen, måtto i tihå-hu gi hinasso-ku. Sa’ i tihå-hu nai, guiya i rasón na hu tutuhon umeyak fumino’ Chamoru. Natibu na fífino’ gui’ yan i tétehnan na fífino’ gi mangafå-hu gi dos bånda. Lao bei sangåni hao…anai hu tutuhon i hinanao-hu fumino’ Chamoru, kulan para ke yu’ put eyi siha na finiho’ – eyi siha na palåbras. Guihi na tiempo pine’lo-ku na siña hu fatåni i palåbras ni ginen i fino’ Españot, lao ai na linachi yu’! Sa’ un tungo’ håfa?… hånao adai ya ádingan kuentos yan i manåmko’ ya pon tungo’ chaddek na ti ma yute’ i palåbras Españot. Sa’ achok ya-mu pat åhe’, taiguíguihi ha’ nai i fino’ Chamoru!
På’go hu háhasso anai på’go ha hungok yu’ måmfong gi fino’ håya i tihå-hu ya manman gui’. Ha faisen yu’, “Ei?…håfa adai enao na numiru, Dabit? Sångan ta’lo?” …mumamåhlao yu’ lao hu ta’luyi ya ilek-ña, “Ai… ginen manu enao?”. Pues hu eksplikåyi gui’ nu i hagas na måmfong ya áchokka’ guaha interes-ña, ilek-ña "…lao pot fabot, mungnga ma’usa yan guahu sa’ ti hu tungo’ enao siha :)"
Tinaka’ på’go, yanggen umádingan ham pues hu sångan i uno, dos, tres na klåsen tinifong. LAO… hu fa’nåna’gue i famagu’on-hu nu todu – hu cháchagi 😅.
Yan ayu na chumalekñaihon yu’ sa’ áchokka’ hu hoye i ilek-ña si Boh, gógofmalago’ ha’ yu’ umeyak i fino’ håya na tinifong! Sa’ hongge yu’ nai na… ti hu ha’ fatåni i tiningo’ ni okko pat gånak 🤓… lao hongguan yu’ na guaha minagahet-ña guihi na finaisen-ña si Boh. Sa’ ti put i sahnge siha na tinifong na ha sångan enao, noh? Gófannok guini na tiempo na meggai giya hita manmalago’ tumungo’ i palåbras ni fino’ håya…lao palu giya hita lokkue’, kulan… malago’ yumute’ i palåbras ni ginen i fino’ Españot.
Ya pues hokkok ha’ bei sangåni hao på’go: fanhasso ha’ put håfa pat håyi na umé’eyak hao fumino’ Chamoru. Yanggen un chócho’gue put i manamko’-mu, pues cha’-mu maléleffa na manggágaige ha’ siha guini. Kao malago’ hao umeyak i hagas na tinifong? Guse’! Sa’ guahu lokkue’ nai bai tungo’! Lao adahi na ti un tungo’ måmfong taiguihi si nanå-mu biha.
Ai lokkue’…pues anyways. Enao ha’ nu på’go.
Palu na tiningo’ put i sahnge siha na måmfong siña mataitai gi Guampedia, CHamoru/Chamorro Numbers. Atan gi sanhilo’ lokkue’ put i lepblo, “Tufong, Tufong gi Ansiånu”. ↩︎
